"สีผึ้ง" คอสเมติกภูมิปัญญาไทยในก้นตะกร้าหมาก

สีผึ้ง คอสเมติกภูมิปัญญาไทย

มีคนถามมาว่าป้ายุ้ยอายุเท่าไหร่ ? ทำไมหน้าเด็กจัง ? เป็นคำถามที่ทำให้คนถูกถามหน้าแดงขึ้นเล็กน้อย แต่ความจริงก็คือความจริง ไม่ว่าเราจะดูอ่อนกว่าจริงไปสักแค่ไหนก็ตาม

ฉันเกิดทันยุคสมัยที่ยังมีคนไทยกินหมากกันอยู่ ไม่ใช่ใครที่ไหน ยายของฉันเองค่ะ ไม่แน่ใจว่าสมัยนี้ยังมีใครกินหมากกันอยู่ไหมนะ นอกจากยุคสมัยที่เปลี่ยนไปแล้ว ฉันยังเปลี่ยนประเทศไปอยู่ออสเตรเลียเสียนานแล้วอีกด้วย เลยไม่รู้ว่ายังมีคนไทยที่กินหมากอยู่บ้างหรือเปล่านะคะ

ฉันอยู่กับยายตั้งแต่ยังเล็ก ๆ ยายของฉันเป็นผู้หญิง 3 แผ่นดิน คือเกิดในแผ่นดินพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 7 และตายในแผ่นดินพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 ค่ะ แม้ในช่วงเวลาหนึ่งจะเคยมีการสั่งห้ามกินหมากของ จอมพล ป. พิบูลสงคราม อดีตผู้นำในสมัยนั้น แต่ชาวบ้านนอกอย่างยาย ก็ยังแอบกินหมากมาจนชั่วชีวิต (จุ๊ จุ๊ อย่าเอ็ดไป เดี๋ยวยายจะโดนจับ)

ของคู่กายของยายไม่ใช่กระเป๋าแอร์เมส แต่เป็นตะกร้าหมากที่จะต้องหิ้วติดตัวไปทุกที่ บางทีก็เป็นหน้าที่ของฉันนี่แหละ ที่ต้องหิ้วตะกร้าหมากวิ่งตามยาย ภายในตะกร้าหวายใบเก่า จะมีอุปกรณ์จำเป็นสำหรับการกินหมาก ประเภท ตะบันหมาก, ลูกหมาก, ใบพูล, เต้าปูนแดง และยาเส้น ฉันแอบค้นก้นตะกร้าหมากของยายบ่อย ๆ หาเศษสตางค์เอาไปซื้อไอติมที่มีเรือพายมาขายในคลองหน้าบ้าน ไอติมกะทิใส่โคนราคา 1 บาท

ตะกร้าหมากพลู

เวลาค้นหาสตางค์ แต่ไม่ค่อยเจอสตางค์ จะเจอแต่ตลับสีผึ้งเล็ก ๆ ตกอยู่ก้นตะกร้า สีผึ้ง คืออะไร ? และเอาไว้ทำอะไรกันนะ ?? 

สีผึ้งในที่นี้หมายถึง ขี้ผึ้งที่ใช้ทาปาก แต่คนโบราณจะเรียกว่าสีผึ้ง เพราะคำว่า สี เป็นกริยา หมายถึงการถูไปถูมา การนำขี้ผึ้งมาถูไปถูมาบนริมฝีปาก จึงเรียกขี้ผึ้งนั้นว่า สีผึ้ง เพราะว่าคนที่กินหมากจะถูกปูนกัดปาก จำเป็นต้องทาสีผึ้งเพื่อกันปูนกัด และยังช่วยบำรุงริมฝีปากให้ชุ่มชื้นอีกด้วย จึงนับได้ว่า สีผึ้งเป็นคอสเมติกแบบภูมิปัญญาไทยมาตั้งแต่สมัยโบราณเลยทีเดียว

หญิงไทยใช้สีผึ้งทาริมฝีปากมาตั้งแต่โบราณ

สีผึ้งที่ยายใช้จะซื้อมาจากตลาด เป็นแบบก้อนสี่เหลี่ยมบาง ๆ ห่อด้วยพลาสติก เวลาใช้จะเปิดพลาสติกออกแล้วรูดแผ่นสีผึ้งใส่ลงในตลับ ตลับก็จะเป็นตลับเล็ก ๆ ขนาดเท่าเหรียญ 5 บาทในปัจจุบัน มันถึงได้ตกลงไปอยู่ก้นตะกร้า เวลาจะใช้ทีก็ต้องค้นกันหน่อย ถ้าใครเคยได้อ่านวรรณกรรมเรื่อง สี่แผ่นดิน จะมีการพูดถึงค่านิยมการสะสมตลับสีผึ้งกันด้วย ดูว่าจะเป็นของที่มีคุณค่าและมีราคาค่างวดอยู่ทีเดียว แต่ของยายเป็นตลับพลาสติกธรรมดา ใช้ไปนาน ๆ มันก็แตก ก็ไปซื้อตลับใหม่มาเปลี่ยนซะที

สีผึ้งแบบแผ่น

นอกจากสีผึ้งจะใช้บำรุงริมฝีปากแล้ว ยังใช้ใส่ผมอีกด้วย เวลาที่ยายรูดสีผึ้งแผ่นลงตลับ เสร็จแล้วก็จะเอาแผ่นพลาสติกถูลงไปบนผมด้วยความเสียดายเศษสีผึ้งที่ยังเหลือติดอยู่บนแผ่นพลาสติก แต่ถ้าวันไหนมีออกงาน ไปวัดไปวา ไปดินเนอร์งานแต่งงานบวชละก็ ยายจะเอาสีผึ้งทาที่หวีแล้วหวีผม ทำให้ผมทรงดอกกระทุ่มอยู่ทรงและดูเงาวับ สีผึ้งในที่นี้ก็คือเจลใส่ผมอย่างดีนี่เอง 

ที่นี้ พอจะเขียนเล่าเรื่องสีผึ้ง ก็ไม่แน่ใจว่า แล้วจะไปหาตัวอย่างสีผึ้งมาจากที่ไหนได้ ไม่น่าจะหาได้แล้วในสมัยนี้ 

แต่ผิดคาดค่ะ ฉันไปเซิร์ทเจอ มีขายเยอะมากทางออนไลน์ ทั้งที่เป็นร้านส่วนตัว และแม้แต่ใน Shopee ก็ยังมีขายด้วย แสดงว่ายังมีคนนิยมใช้อยู่นะเนี่ย อย่างในรูปตัวอย่าง ฉันก็สั่งจาก Shopee นะคะ แบบแผ่นบางเหมือนของยายเป๊ะ ราคาแผ่นละ 5 บาทค่ะ และยังมีแบบตลับด้วย เปิดใช้ได้ทันที ยี่ห้อสีผึ้งสุพรรษา ที่บอกว่า สืบทอดสีผึ้งสูตรโบราณมาเป็นรุ่นที่ 3 แล้ว พร้อมบรรยายสรรพคุณอีกด้วยว่า ถ้าใช้สีผึ้งนี้ทานวดปากบ่อย ๆ จะช่วยบำรุงผิวปากให้เรียบ ตึง มีสีแดง เนื่องจากจะมีการผลัดเซลล์ผิว ช่วยให้ริมฝีปากแลดูมีสุขภาพดี สีผึ้งสุพรรษา มี 2 แบบ คือ ตลับ 3 กรัม ราคาตลับละ 10 บาท และแบบหลอด 12 กรัม ราคาหลอดละ 30 บาทค่ะ สนใจซื้อสีผึ้ง ฉันซื้อมาจากที่นี่ค่ะ ซื้อสีผึ้งสุพรรษา

สีผึ้งแบบตลับ

สีผึ้งแบบหลอด

เอ๊ะ ๆ อย่าเพิ่งแปลกใจ ก็ฉันอยู่ออสเตรเลียนี่นา แล้วสั่งสีผึ้งส่งไปออสเตรเลียเหรอ ปล่าวค่ะ ฉันสั่งให้ส่งที่บ้านเพื่อนแอนคนสวย นอกจากจะรับของให้แล้ว แอนยังให้เกียรติเป็นนางแบบให้ด้วย ฉันขอขอบคุณมากจากใจมา ณ ที่นี้นะคะ แอนเป็นยูทูบเบอร์ชื่อดัง ทำช่อง Fit Food Fun ที่มีสูตรอาหารเด็ด ๆ สูตรอาหารเพื่อสุขภาพมากมาย รวมถึงการอบขนมปังด้วยหม้ออบ DIY ที่ง่ายและใช้ได้จริง สนใจติดตามช่อง Fit Food Fun ได้ค่ะ


ยูทูบช่อง Fit Food Fun

แม้ฉันจะไปอาศัยอยู่ออสเตรเลียเสียนาน แต่ความคิดถึงประเทศไทยก็ยังมีอยู่ไม่น้อย คิดถึงชีวิตสนุก ๆ และความทรงจำดีดีเมื่อตอนเด็ก ๆ ที่ฉันจะนำมาเล่าให้ฟังกันอีกนะคะ วันนี้เล่ามามากริมฝีปากแห้งแล้ว ขอตัวไปทาสีผึ้งก่อน แล้วพบกันใหม่ค่ะ

ภาพประกอบเป็นผลงานของผู้เขียน

Writer




เรียนและรักษ์ภาษาไทย ชอบออกไปดู ไปดม ไปชมโลกด้วยความหลงใหลแล้วนำกลับมาเล่า


เจ้าของผลงาน E-Book 


เที่ยวเมลเบิร์นด้วยตัวเองไปกับรถรางสาย 35

  

ติดตามผลงานอื่น ๆ ได้ที่  

          

           

ความคิดเห็น

  1. อ่านแล้วคิดถึงย่าเลยค่ะ สมัยก่อนสุก็ใช้ค่ะป้ายุ้ย

    ตอบลบ
    คำตอบ
    1. นึกถึงวันเก่าแล้วมีความสุขค่ะ ป.ล.ป้ายุ้ยไม่ใช้ค่ะ ป้ายุ้ยคิดว่าใช้เฉพาะคนแก่ 😆

      ลบ
  2. คิดถึงสีผึงของยายเลยค่ะ

    ตอบลบ
    คำตอบ
    1. กลิ่นสีผึ้งติดจมูก รักยาย ☺️☺️

      ลบ
  3. คิดถึงยายเลยป้ายุ้ย

    ตอบลบ
  4. อ่านสนุกสนานมากค่ะป้ายุ้ย นึกภาพออกเลย อารมณ์ค้นหาเศษตังค์ 555

    ตอบลบ
  5. 555 น่าจะเป็นกันทุกคน 😁

    ตอบลบ
  6. คิดถึงคุณยายเลยค่ะเชื่ยนกมาก

    ตอบลบ

แสดงความคิดเห็น

เที่ยวทุกครั้งจองที่พักกับ Booking.com

Booking.com